Մայրենի

1. Տվյալ արմատներով կազմեք  ՊԱՐԶ ԱԾԱՆՑԱՎՈՐ բառեր:

 Գիր- գրիչ, տուն- անտուն, տնակ, երգ- երգիչ, երգչուհի գլուխ- անգլուխ, գլխավոր միս- մսեղեն,

2.  Առանձնացրեք այն բառը կամ բառերը, որոնք Ա հոդակապ չունեն:

Մեծամիտ, դիմախաղ, մարդամոտ, գինեգործ, այգեպան, մորեղբայր,

որդեկորույս:

3. Սյունյակներով գրեք պարզ, բարդ, և բարդ ածանցավոր բառերը:

Երկգլխանի, մարդաբոյ, հոգեմաշ, անմարդաբնակ, կարիճ, շնագայլ, անմարդաբնակ, դասացուցակ, տետր, նրբատաշ, ստեղնաշար, դասագրքային, եկեղեցի:

ՊարզԲարդԲարդ ածանցավոր
կարիճմարդաբոյերկգլխանի
տետրհոգեմաշանմարդաբնակ
պարզշնագայլդասագրքային
 դասացուցակ, 
 նրբատաշ 
 ստեղնաշար 

4.Միացրու համապատասխան արմատները և նոր բարդ բառեր կազմիր:

Շուն Մռայլ Արդար Մայր Դաս Ծաղիկ ՋուրՄատյան Ձուկ Միտք Ամբար Քաղաք Զարդ Դեմք

                                             
Շնաձուկ, մռայլադեմ, արդարամիտ, մայրաքաղաք, դասամատյան, ծաղկազարդ, ջրամբար

ՄԱՅՐԵՆԻ

1.Արձակ պատմիր բանաստեղծությունը:
2. Ինչպիսի՞ն էր առուն. պատմիր նրա մասին:
3. Հորինիր վերնագիր բանաստեղծության վերաբերյալ: ՈՒրախ ձկնիկը
4. Ինչպե՞ս կնկարազարդիր բանաստեղծությունը, պատմիր:
5. Հորինիր երկխոսություն ձկնիկի և առվի միջև:

Մայրենի

Հեքիաթ փշատերև ծառի մասին

Անտառի մի խորհդավոր բացատում ապրում էր մի փշատերև ծառ: Անտառի ծառերից ոչ մեկը նրա հետ ընկերություն չէին անում: Գարնանը բոլոր ծառերը բողբոջում էին, տերևակալում, զարդարվում ծաղկաթերթերով, մեկը մյուսին զարմացնում իրենց ծաղիկների բուրմունքով, իսկ փոքրիկ փշատերևը զարմացած նայում էր, թե ինչպես էին բոլոր ծառերը պես-պես զգեստներ հագնում, սոսափում ու պարծենում իրենց գեղեցկությամբ…

Բայց երբ եկավ աշունը, նրանց տերևները թափվեցին, իսկ առաջին ձյան հետ նրանք մերկացան ու տխուր լռեցին: Միայն փոքրիկ փշատերևն էր, որ կանաչ ու դալար կանգնած էր մնացել…

Շուտով Նոր տարի էր… Անտառի բնակիչները պատրաստվում էին Նոր տարվան…Նրանք ուզում էին շատ գեղեցիկ դիմավորել Ձմեռ Պապիկին և որոշում են զարդարել փշատերևին։ Ամեն մեկը տարբեր բաներ է բերում. սկյուռիկը բերում է ընկույզ և կաղին, ոզնին՝ չորացրած սնկեր, իսկ նապաստակը իր մայրիկից խնդրում է փոքրիկ գազարներ։

Շատ շուտով տոնածառը շքեղ տեսք է ստանում, գազանիկներն ուրախանում են, իսկ փշատերևը հուզված նայում է շուրջը։  Նա երջանիկ էր, սակայն զգում էր, որ բոլոր ծառերը տխուր են։

Գիշերը, երբ բոլոր գազանիկները պառկում են քնելու, նա բվին խնդրում է, որ իր խաղալիքների կեսը տանի և կախի մյուս ծառերի Ճյուղերից։ Հաջորդ օրը երբ, Ձմեռ Պապը գալիս է անտառ, տեսնում է, որ  բոլոր ծառերը գեղեցիկ զարդարված են։ Նա զարմացած հարցնում է. «Իսկ ո՞վ է զարդարել անտառի մյուս ծառերը»: Փշատերևը համեստորեն լռում էր: Այդ ժամանակ բուն որոշեց ամեն ինչ պատմել Ձմեռ պապիկին: Ձմեռ պապը շոյեց փշատերևի դալար փշիկները և ուրախացած բացականչեց. «Այսօրվանից քեզ կկոչենք տոնածառ: Դու բոլորին տոն ես պարգևել: Դու աշխարհի ամենաբարի ծառն ես»:

Հնչեցին Նոր տարվա զանգերը, երկնքում վառվեցին ամանորյա աստղիկները, փաթիլ-փաթիլ ձյուն եկավ և անտառի բոլոր բնակինչներն ու ծառերը Ձմեռ պապի հետ դիմավորեցին Նոր տարին: Նրանք հասկացան, որ անտառում բոլորն էլ կարևոր են, որ պետք է սիրով ապրեն անտառում, որ ոչ մեկն անտառում չպետք է «քիթը վեր ցցի»…

  1. Դեղինով նշված բառերը դուրս բեր տեքստից և գրի դրանց բացատրությունը

Խորհրդավոր-զարմանալի, բացատ-բաց տարածք անտառում, բուրմունք-հոտ, զգեստ-շոր, հագուստ, սոսափել-խշխշալ, պարծենալ-գլուխ գովել, դալար- մատղախ, շքեղ-ճոխ, գեղեցիկ, բվին-բու, բվեճ,

  • Կանաչով նշված բառերը դուրս գրիր տեքստից և գրի դրանց առաջին արմատները` չհնչյունափոխված տարբերակով:

Փշատերև-փուշ: ընկերություն-ընկեր, տերևակալում-տերև, ծաղկաթերթերով-ծաղիկ, մերկացած-մերկ, սնկեր-սունկ,

  • Մոխնագույնով նշված են այն տեղերը, ուր տառ է բաց թողած, դրանք լրացրու, բայց գույնը չփոխես:
  • Տեքստի մեջ վադագույնով ընդգծիր այն հատվածը, որից իմացանք, թե ինչու Ձմեռ Պապը փշատերևին «Տոնածառ» անվանեց:
  • Բնութագրեք փշատերևին 3 հատկանիշով:

Բարի, համեստ, առատաձեռն,

  • Ինչով էին գարնանը պարծենում անտառի ծառերը:

Ծառերը գարնանը պարծենում էին իրենց բուրմունքով, բողբոջներուվ ու ծաղկաթերթերով:

  • Քո կարծիքով ինչու եղևնին իր խաղալիքները կախեց մյուս ծառերի վրա:

Քանի որ նա շատ բարի էր և ուզում էր ուրախացնել բոլորին:

  • Ընդամենը մեկ բառով ասա

Ա. Ինչպիսին էր այս պատմվածքը

խորիմաստ

Բ. Ինչ գույնի էր

կանաչ

Գ. Ինչ զգացիր

բարություն

Մաթեմատիկա

Անհայտ   գումարելի

Գումարելի+Գումարելի=Գումար
4156+123=4279
Անհայտ Գումարելի=ԳումարՀայտնի գումարելի
4156+123=4279

4279-123=4156

Առաջադրանքներ

1․ Գտիր  անհայտ   գումարելին․

Օրինակ՝

 4286+2409 = 6695
665  
 2409  
 4286  
       
       
2068+618=2686
    268`6               
 618               
 2068               
                    
                    
3478+1095 = 4573
 45`7`3               
1095               
 3478               
                    
                    
3785+898 = 4573
 4`5`7`3               
 898               
 3675               
                    
                    
4391+698=5089
 5`0`89               
 698               
 4391               
                    
                    
195+905=1100
 1`1`0`0               
 905               
  195               
                    
                    

2.Լրացրու նախադասությունը․

 Անհայտ Գումարելին գտնելու համար անհրաժեշտ  է գումարից հանել հայտնի գումարելին։

  • Նվազելին
  • Գումարելին
  • Արտադրիչը
  • Բաժանելին

3.Ինչպե՞ս կփոխվի երկու թվերի գումարը, եթե գումարելիներից մեկը մեծացնենք

11-ով։

կմեծանա 11 – ով

4.Երկու թվերի գումարը 25-ով մեծ է երկրորդ թվից։ Ո՞րն է առաջին թիվը։

25

5.Գումարելիներից մեկը փոքրացրել են 9-ով, իսկ մյուսը թողել են նունը: Ինչպե՞ս կփոխվի գումարը:

կփոքրնա 9 – ով

6.Ինչպե՞ս կփոխվի երկու թվերի գումարը, եթե գումարելիներից յուրաքանչյուրը մեծացնենք 21-ով։

կմեծանա 42 – ով

Մայրենի

Կարդացի Փոքրիկ Իշխանի 1-ին և 2-րդ էջերը, հասկացա, որ Փոքրիկ Իշխանն ուներ իր մոլորակը: Նաև հասկացա, որ Փոքրիկ Իշխանը տեսավ մի նկար, որտեղ մի գիշատիչ կենդանի աջ ու ձախ վայրի կեդանիներ էր կուլ տալիս՝ առանց ծամելու:

Մաթեմատիկա

Անհայտ   գումարելի

Գումարելի+Գումարելի=Գումար
4156+123=4279
Անհայտ Գումարելի=ԳումարՀայտնի գումարելի
4156+123=4279

4279-123=4156

Առաջադրանքներ

1․ Գտիր  անհայտ   գումարելին․

Օրինակ՝

 +2409 = 6695
665  
 2409  
 4286  
       
       
2068+618=2686
    268`6               
 618               
 2068               
                    
                    
3488+1095 = 4573
 45`7`3               
1095               
 3488               
                    
                    
3785+898 = 4573
 4`5`7`3               
 898               
 3785               
                    
                    
4391+698=5089
 5`0`89               
 698               
 4391               
                    
                    
295+905=1100
 1`1`0`0               
 905               
  295               
                    
                    

2.Լրացրու նախադասությունը․

 Անհայտ գումարելին գտնելու համար անհրաժեշտ  է գումարից հանել հայտնի գումարելին։

  • Նվազելին
  • Գումարելին
  • Արտադրիչը
  • Բաժանելին

3.Ինչպե՞ս կփոխվի երկու թվերի գումարը, եթե գումարելիներից մեկը մեծացնենք

11-ով։

կմեծանա 11 – ով

4.Երկու թվերի գումարը 25-ով մեծ է երկրորդ թվից։ Ո՞րն է առաջին թիվը։

25

5.Գումարելիներից մեկը փոքրացրել են 9-ով, իսկ մյուսը թողել են նունը: Ինչպե՞ս կփոխվի գումարը:

կփոքրնա 9 – ով

6.Ինչպե՞ս կփոխվի երկու թվերի գումարը, եթե գումարելիներից յուրաքանչյուրը մեծացնենք 21-ով։

21 + 21 = 42

կմեծանա 42 – ով

Մայրենի

Մի անգամ գայլը հոտից մի ոչխար փախցրեց և քարշ տվեց իր որջը:

Ճանապարհին հանդիպեց առյուծը և ոչխարը խլեց նրանից: Գայլը փախավ և բողոքեց.

– Դու որսս անազնվորեն խլեցիր ինձնից:

Առյուծը ծիծաղելով պատասխանեց.

-Իսկ դու, ի՞նչ է, ազնվորեն նվե՞ր էիր ստացել քո բարեկամից:

        Մի անգան սոված գայլը սարերում արածող հոտից մի փոքրիկ ոչխար փախցրեց  և քարշ տվեց իր


     հեռավոր  որջը:: Ճանապարհին գայլին հանդիպեց առյուծը և ոչխարը խլեց նրանից :

Ճանապարհ դնել- ճանապարհել                       Հավի խելք ունենալ-անխելք

Ասեղների վրա լինել-անհանգիստ լինել

Լեզուն կապ ընկնել-

Լռել

Չեմ ու չում անել-

չուզենալ

Իրար հետ շուն ու կատու լինել-

կռվել

  1. Գիշատիչ-գազան, որը ձմռանը քուն է մտնում:      արջ
  2. Կենդանի, որը ո՛չ թռչուն է, ո՛չ էլ մուկ:       չղջիկ
  3. Հոտավետ, գեղեցիկ ծաղիկ, որը փշոտ է:   վարդ
  4. Պապիկ-տատիկ, հայր-մայր, տղա-աղջիկ
  5. Երկար-կարճ, ծանր-թեթև, ցածր-բարձր
  6. Մեկ կամ երկու սապատ ունեցող խոշորամարմին որոճող կենդանի:   ուղտ
  7. Ծառի պտուղ, որը կարելի է նաև հում ուտել: խնձոր

Ուշադրություն դարձրո՛ւ գրածդ բառերի գրությանը: Այդ բառերն արտասանի՛ր: Տարբերություն կա՞գրության և արտասանության միջև:

Երբ տեսնում է, որ մութն ընկնում է,

 Մոխրոտը ուզում է փախչել  տուն :

Մոխրոտը վազում ընկնում է իրենց տան ետևի պարտեզը, Որտեղ մի տանձենի է լինում՝ լիքը հասած պտուղներով:

,Սկյուռի նման ճարպիկ բարձրաձայնում է ծառը

Ու ճյուղերի արանքում կորչում:

Թագավորի տղան ետևից է ընկնում՝ տեսնելու,

Թե աղջիկն ո՞ւմ տունն է մտնում

Թագավորի տղան մտնում է պարտեզ:

 Բայց չի գտնում աղջկան:

<<Մոխրոտիկ>>

Գրի՛ր հեքիաթի անունը: Չակերտները չմոռացա՞ր դնել: Լա՜վ է:

-Բարի՛ օր, ախպերացու:

-Աստծո՛ւ բարին:

              Ես կողմով մարդ անցկացա ՞վ

-Անցկացավ:

Ձեռքին ինչ կար

-Եղ ու բրինձ:

Ինցքա ՞ն ժամանակ կլիի

-Բավականին ժամանակ կլինի:

Որ ձիով հետևից քշեմ կհասնե ՞մ

-Որտեղի՞ց կհասնես: Մինչև քո ձին չորս ոտքը փոխի՝ մե՜կ, երկո՜ւ, երե՜ք, չո՜րս, նա երկու ոտքով՝ մեկ-երկու, մեկ-երկու, շուտ-շուտ կգնա, անց կկենա:

Բա ին ՞չ անեմ

-Ի՞նչ պետք է անես. Ուզում ես՝ ձիդ թող ինձ մոտ, դու էլ նրա պես ոտքով վազի, գուցե հասնես:

Մաթեմատիկա

Արտադրիչ·Արտադրիչ=Արտադրյալ

 Անհայտ արտադրիչ գտնելը

Օրինակ՝   3  ·  5      = 15

 3-ն ու 5-ը  արտադրիչներ  են, իսկ 15-ը՝ արտադրյալը։

 Անհայտ  արտադրիչը  գտնելու համար  պետք  է  արտադրյալը  բաժանել  հայտնի   արտադրիչի   վրա։

Թիվը  չի կարելի   բաժանել 0-ի վրա։

  1. Գտիր անհայտ արտադրիչը,   արդյունքը ստուգիր բազմապատկումով։

Օրինակ՝

‧24=2760

276024    Ստուգում՝ 115   
 24  115       24   
 36         +460   
  24         230    
 120        2760   
  120               
    0               
32480=25920
 2592080            
 24   324           
  19                
  16                
                    
                    
                    
                    
                    
                    
34260=20520
  2052020           
  18   342          
   25               
   24               
    12              
                    
                    
                    
                    
                    
  672056            
  56  120           
  112               
  112               
    0               
                    
                    
                    
                    
                    
56  ‧120=6720
6420‧40=256800
  256800 40         
  24     6420       
   16               
   16               
    08              
     8              
     0              
                    
                    
                    
18560=58‧1712
  1856058           
  15   3712         
   35               
   35               
     6              
     5              
     10             
     10             
                    
                    
          24  ‧241=6000
 600024             
 48  241            
 120                
 116                
  40                
  24                
  16                
                    
                    
                    

2․Լրացրո՛ւ աղյուսակը․

Արտադրիչ5617750019
Արտադրիչ12325487350
Արտադրյալ6888750025650

3․ Լրացրու նախադասությունը․

  • Անհայտ  Արտադրիչը
  •    գտնելու համար  պետք  է  արտադրյալը  բաժանել  հայտնի   արտադրիչի    վրա։
  • Հանելին
  • Բաժանելին
  • Նվազելին 
  • Գումարելին
  • Արտադրիչը
  • Արտադրյալը

Մայրենի

 

Մեկընդմիշտ,
ընդ
մասնիկ

համընդհանուր,
ընդ
մասնիկ

լուսնկա,
չենք
գրում
կա
մասնիկ

հոտնկայս,
կայս
արմատ

օրընդմեջ,
ընդմեչջ
արմատ

հատընտիր,
ընտիր
արմատ

չընդունել,
ընդունել
արմատ

կընկնի,
ընկնի
արմատ

շրջակա,
ըով սկսվոխ արմատ չկա

գնդացիր,
ըով սկսվոխ արմատ չկա

առընթեր,
ընթեր մասնիկ

անընդմեջ, ընդմեջ
արամտ

մերթընդմերթ,ընդներթ արմատ

օրըստօրե, ըստորե արմատ

անընկերասեր,

ընկերասեր

մասնիկ

չտեսնվել,

ը-ով

սկսվոխ

արմատ

չկա

կնկատի,

ը-ով

սկսվոխ

արմատ

չկա

կըրնկակոխ,

ըրնակակոխ

մասնիկ

սըրտամոտ,

ըրտամոտ

մասնիկ

զուգընկեր,

ընկեր

մասնիկ

ընչաքաղց

ընչաքախց

բառ