Մարմինները

Մարդն իր կյանքի ընթացքում ստեղծում է տարբեր իրեր: Մեր շրջապատի ցանկացած իր, կենդանի օրգանիզմ կարող ենք կոչել մարմին: Մարմիններ են քարը, ծառը, տունը, միջատը, մետաղալարը և այլն: Ինչպես տեսնում ես, մարմիններն այնքան շատ են, որ անհնար է բոլորը թվարկել: Դրանք բաժանում են բնական (բնության կողմից ստեղծված) և արհեստական (մարդու կողմից ստեղծված) մարմինների: Արեգակը, Լուսինը, մոլորակները համարվում են նաև տիեզերական մարմիններ: Թվարկի’ր քո շրջապատում գտնվող բնական և արհեստական տասական մարմինների անուններ:

Մարմինները կազմված են նյութերից: Ձմռանը մեր տների ապակի­ները գարդարող եղյամը մարմին է, որը կազմված է ջրից: Ջուրն արդեն նյութ է: Մարմինները բաղկացած են տարբեր  նյութերից: Մեր մարմինը, օրինակ, բաղկացած է ջրից, ճարպերից, սպիտակուցներից, ածխաջրերից և այլ նյութերից: Բազմազան նյութերից են պատրաստված մեր բնակարանները, տանն օգտագործվող տարբեր սարքավորումները (արհեստական մարմիններ)

Մայրենի

1. Տվյալ արմատներով կազմեք  ՊԱՐԶ ԱԾԱՆՑԱՎՈՐ բառեր:

 Գիր- գրիչ, տուն- անտուն, տնակ, երգ- երգիչ, երգչուհի գլուխ- անգլուխ, գլխավոր միս- մսեղեն,

2.  Առանձնացրեք այն բառը կամ բառերը, որոնք Ա հոդակապ չունեն:

Մեծամիտ, դիմախաղ, մարդամոտ, գինեգործ, այգեպան, մորեղբայր,

որդեկորույս:

3. Սյունյակներով գրեք պարզ, բարդ, և բարդ ածանցավոր բառերը:

Երկգլխանի, մարդաբոյ, հոգեմաշ, անմարդաբնակ, կարիճ, շնագայլ, անմարդաբնակ, դասացուցակ, տետր, նրբատաշ, ստեղնաշար, դասագրքային, եկեղեցի:

ՊարզԲարդԲարդ ածանցավոր
կարիճմարդաբոյերկգլխանի
տետրհոգեմաշանմարդաբնակ
պարզշնագայլդասագրքային
 դասացուցակ, 
 նրբատաշ 
 ստեղնաշար 

4.Միացրու համապատասխան արմատները և նոր բարդ բառեր կազմիր:

Շուն Մռայլ Արդար Մայր Դաս Ծաղիկ ՋուրՄատյան Ձուկ Միտք Ամբար Քաղաք Զարդ Դեմք

                                             
Շնաձուկ, մռայլադեմ, արդարամիտ, մայրաքաղաք, դասամատյան, ծաղկազարդ, ջրամբար

ՄԱՅՐԵՆԻ

1.Արձակ պատմիր բանաստեղծությունը:
2. Ինչպիսի՞ն էր առուն. պատմիր նրա մասին:
3. Հորինիր վերնագիր բանաստեղծության վերաբերյալ: ՈՒրախ ձկնիկը
4. Ինչպե՞ս կնկարազարդիր բանաստեղծությունը, պատմիր:
5. Հորինիր երկխոսություն ձկնիկի և առվի միջև:

Մայրենի

Հեքիաթ փշատերև ծառի մասին

Անտառի մի խորհդավոր բացատում ապրում էր մի փշատերև ծառ: Անտառի ծառերից ոչ մեկը նրա հետ ընկերություն չէին անում: Գարնանը բոլոր ծառերը բողբոջում էին, տերևակալում, զարդարվում ծաղկաթերթերով, մեկը մյուսին զարմացնում իրենց ծաղիկների բուրմունքով, իսկ փոքրիկ փշատերևը զարմացած նայում էր, թե ինչպես էին բոլոր ծառերը պես-պես զգեստներ հագնում, սոսափում ու պարծենում իրենց գեղեցկությամբ…

Բայց երբ եկավ աշունը, նրանց տերևները թափվեցին, իսկ առաջին ձյան հետ նրանք մերկացան ու տխուր լռեցին: Միայն փոքրիկ փշատերևն էր, որ կանաչ ու դալար կանգնած էր մնացել…

Շուտով Նոր տարի էր… Անտառի բնակիչները պատրաստվում էին Նոր տարվան…Նրանք ուզում էին շատ գեղեցիկ դիմավորել Ձմեռ Պապիկին և որոշում են զարդարել փշատերևին։ Ամեն մեկը տարբեր բաներ է բերում. սկյուռիկը բերում է ընկույզ և կաղին, ոզնին՝ չորացրած սնկեր, իսկ նապաստակը իր մայրիկից խնդրում է փոքրիկ գազարներ։

Շատ շուտով տոնածառը շքեղ տեսք է ստանում, գազանիկներն ուրախանում են, իսկ փշատերևը հուզված նայում է շուրջը։  Նա երջանիկ էր, սակայն զգում էր, որ բոլոր ծառերը տխուր են։

Գիշերը, երբ բոլոր գազանիկները պառկում են քնելու, նա բվին խնդրում է, որ իր խաղալիքների կեսը տանի և կախի մյուս ծառերի Ճյուղերից։ Հաջորդ օրը երբ, Ձմեռ Պապը գալիս է անտառ, տեսնում է, որ  բոլոր ծառերը գեղեցիկ զարդարված են։ Նա զարմացած հարցնում է. «Իսկ ո՞վ է զարդարել անտառի մյուս ծառերը»: Փշատերևը համեստորեն լռում էր: Այդ ժամանակ բուն որոշեց ամեն ինչ պատմել Ձմեռ պապիկին: Ձմեռ պապը շոյեց փշատերևի դալար փշիկները և ուրախացած բացականչեց. «Այսօրվանից քեզ կկոչենք տոնածառ: Դու բոլորին տոն ես պարգևել: Դու աշխարհի ամենաբարի ծառն ես»:

Հնչեցին Նոր տարվա զանգերը, երկնքում վառվեցին ամանորյա աստղիկները, փաթիլ-փաթիլ ձյուն եկավ և անտառի բոլոր բնակինչներն ու ծառերը Ձմեռ պապի հետ դիմավորեցին Նոր տարին: Նրանք հասկացան, որ անտառում բոլորն էլ կարևոր են, որ պետք է սիրով ապրեն անտառում, որ ոչ մեկն անտառում չպետք է «քիթը վեր ցցի»…

  1. Դեղինով նշված բառերը դուրս բեր տեքստից և գրի դրանց բացատրությունը

Խորհրդավոր-զարմանալի, բացատ-բաց տարածք անտառում, բուրմունք-հոտ, զգեստ-շոր, հագուստ, սոսափել-խշխշալ, պարծենալ-գլուխ գովել, դալար- մատղախ, շքեղ-ճոխ, գեղեցիկ, բվին-բու, բվեճ,

  • Կանաչով նշված բառերը դուրս գրիր տեքստից և գրի դրանց առաջին արմատները` չհնչյունափոխված տարբերակով:

Փշատերև-փուշ: ընկերություն-ընկեր, տերևակալում-տերև, ծաղկաթերթերով-ծաղիկ, մերկացած-մերկ, սնկեր-սունկ,

  • Մոխնագույնով նշված են այն տեղերը, ուր տառ է բաց թողած, դրանք լրացրու, բայց գույնը չփոխես:
  • Տեքստի մեջ վադագույնով ընդգծիր այն հատվածը, որից իմացանք, թե ինչու Ձմեռ Պապը փշատերևին «Տոնածառ» անվանեց:
  • Բնութագրեք փշատերևին 3 հատկանիշով:

Բարի, համեստ, առատաձեռն,

  • Ինչով էին գարնանը պարծենում անտառի ծառերը:

Ծառերը գարնանը պարծենում էին իրենց բուրմունքով, բողբոջներուվ ու ծաղկաթերթերով:

  • Քո կարծիքով ինչու եղևնին իր խաղալիքները կախեց մյուս ծառերի վրա:

Քանի որ նա շատ բարի էր և ուզում էր ուրախացնել բոլորին:

  • Ընդամենը մեկ բառով ասա

Ա. Ինչպիսին էր այս պատմվածքը

խորիմաստ

Բ. Ինչ գույնի էր

կանաչ

Գ. Ինչ զգացիր

բարություն

Մաթեմատիկա

Անհայտ   գումարելի

Գումարելի+Գումարելի=Գումար
4156+123=4279
Անհայտ Գումարելի=ԳումարՀայտնի գումարելի
4156+123=4279

4279-123=4156

Առաջադրանքներ

1․ Գտիր  անհայտ   գումարելին․

Օրինակ՝

 4286+2409 = 6695
665  
 2409  
 4286  
       
       
2068+618=2686
    268`6               
 618               
 2068               
                    
                    
3478+1095 = 4573
 45`7`3               
1095               
 3478               
                    
                    
3785+898 = 4573
 4`5`7`3               
 898               
 3675               
                    
                    
4391+698=5089
 5`0`89               
 698               
 4391               
                    
                    
195+905=1100
 1`1`0`0               
 905               
  195               
                    
                    

2.Լրացրու նախադասությունը․

 Անհայտ Գումարելին գտնելու համար անհրաժեշտ  է գումարից հանել հայտնի գումարելին։

  • Նվազելին
  • Գումարելին
  • Արտադրիչը
  • Բաժանելին

3.Ինչպե՞ս կփոխվի երկու թվերի գումարը, եթե գումարելիներից մեկը մեծացնենք

11-ով։

կմեծանա 11 – ով

4.Երկու թվերի գումարը 25-ով մեծ է երկրորդ թվից։ Ո՞րն է առաջին թիվը։

25

5.Գումարելիներից մեկը փոքրացրել են 9-ով, իսկ մյուսը թողել են նունը: Ինչպե՞ս կփոխվի գումարը:

կփոքրնա 9 – ով

6.Ինչպե՞ս կփոխվի երկու թվերի գումարը, եթե գումարելիներից յուրաքանչյուրը մեծացնենք 21-ով։

կմեծանա 42 – ով

Մայրենի

Կարդացի Փոքրիկ Իշխանի 1-ին և 2-րդ էջերը, հասկացա, որ Փոքրիկ Իշխանն ուներ իր մոլորակը: Նաև հասկացա, որ Փոքրիկ Իշխանը տեսավ մի նկար, որտեղ մի գիշատիչ կենդանի աջ ու ձախ վայրի կեդանիներ էր կուլ տալիս՝ առանց ծամելու:

Մաթեմատիկա

Անհայտ   գումարելի

Գումարելի+Գումարելի=Գումար
4156+123=4279
Անհայտ Գումարելի=ԳումարՀայտնի գումարելի
4156+123=4279

4279-123=4156

Առաջադրանքներ

1․ Գտիր  անհայտ   գումարելին․

Օրինակ՝

 +2409 = 6695
665  
 2409  
 4286  
       
       
2068+618=2686
    268`6               
 618               
 2068               
                    
                    
3488+1095 = 4573
 45`7`3               
1095               
 3488               
                    
                    
3785+898 = 4573
 4`5`7`3               
 898               
 3785               
                    
                    
4391+698=5089
 5`0`89               
 698               
 4391               
                    
                    
295+905=1100
 1`1`0`0               
 905               
  295               
                    
                    

2.Լրացրու նախադասությունը․

 Անհայտ գումարելին գտնելու համար անհրաժեշտ  է գումարից հանել հայտնի գումարելին։

  • Նվազելին
  • Գումարելին
  • Արտադրիչը
  • Բաժանելին

3.Ինչպե՞ս կփոխվի երկու թվերի գումարը, եթե գումարելիներից մեկը մեծացնենք

11-ով։

կմեծանա 11 – ով

4.Երկու թվերի գումարը 25-ով մեծ է երկրորդ թվից։ Ո՞րն է առաջին թիվը։

25

5.Գումարելիներից մեկը փոքրացրել են 9-ով, իսկ մյուսը թողել են նունը: Ինչպե՞ս կփոխվի գումարը:

կփոքրնա 9 – ով

6.Ինչպե՞ս կփոխվի երկու թվերի գումարը, եթե գումարելիներից յուրաքանչյուրը մեծացնենք 21-ով։

21 + 21 = 42

կմեծանա 42 – ով

Մայրենի

Մի անգամ գայլը հոտից մի ոչխար փախցրեց և քարշ տվեց իր որջը:

Ճանապարհին հանդիպեց առյուծը և ոչխարը խլեց նրանից: Գայլը փախավ և բողոքեց.

– Դու որսս անազնվորեն խլեցիր ինձնից:

Առյուծը ծիծաղելով պատասխանեց.

-Իսկ դու, ի՞նչ է, ազնվորեն նվե՞ր էիր ստացել քո բարեկամից:

        Մի անգան սոված գայլը սարերում արածող հոտից մի փոքրիկ ոչխար փախցրեց  և քարշ տվեց իր


     հեռավոր  որջը:: Ճանապարհին գայլին հանդիպեց առյուծը և ոչխարը խլեց նրանից :

Ճանապարհ դնել- ճանապարհել                       Հավի խելք ունենալ-անխելք

Ասեղների վրա լինել-անհանգիստ լինել

Լեզուն կապ ընկնել-

Լռել

Չեմ ու չում անել-

չուզենալ

Իրար հետ շուն ու կատու լինել-

կռվել

  1. Գիշատիչ-գազան, որը ձմռանը քուն է մտնում:      արջ
  2. Կենդանի, որը ո՛չ թռչուն է, ո՛չ էլ մուկ:       չղջիկ
  3. Հոտավետ, գեղեցիկ ծաղիկ, որը փշոտ է:   վարդ
  4. Պապիկ-տատիկ, հայր-մայր, տղա-աղջիկ
  5. Երկար-կարճ, ծանր-թեթև, ցածր-բարձր
  6. Մեկ կամ երկու սապատ ունեցող խոշորամարմին որոճող կենդանի:   ուղտ
  7. Ծառի պտուղ, որը կարելի է նաև հում ուտել: խնձոր

Ուշադրություն դարձրո՛ւ գրածդ բառերի գրությանը: Այդ բառերն արտասանի՛ր: Տարբերություն կա՞գրության և արտասանության միջև:

Երբ տեսնում է, որ մութն ընկնում է,

 Մոխրոտը ուզում է փախչել  տուն :

Մոխրոտը վազում ընկնում է իրենց տան ետևի պարտեզը, Որտեղ մի տանձենի է լինում՝ լիքը հասած պտուղներով:

,Սկյուռի նման ճարպիկ բարձրաձայնում է ծառը

Ու ճյուղերի արանքում կորչում:

Թագավորի տղան ետևից է ընկնում՝ տեսնելու,

Թե աղջիկն ո՞ւմ տունն է մտնում

Թագավորի տղան մտնում է պարտեզ:

 Բայց չի գտնում աղջկան:

<<Մոխրոտիկ>>

Գրի՛ր հեքիաթի անունը: Չակերտները չմոռացա՞ր դնել: Լա՜վ է:

-Բարի՛ օր, ախպերացու:

-Աստծո՛ւ բարին:

              Ես կողմով մարդ անցկացա ՞վ

-Անցկացավ:

Ձեռքին ինչ կար

-Եղ ու բրինձ:

Ինցքա ՞ն ժամանակ կլիի

-Բավականին ժամանակ կլինի:

Որ ձիով հետևից քշեմ կհասնե ՞մ

-Որտեղի՞ց կհասնես: Մինչև քո ձին չորս ոտքը փոխի՝ մե՜կ, երկո՜ւ, երե՜ք, չո՜րս, նա երկու ոտքով՝ մեկ-երկու, մեկ-երկու, շուտ-շուտ կգնա, անց կկենա:

Բա ին ՞չ անեմ

-Ի՞նչ պետք է անես. Ուզում ես՝ ձիդ թող ինձ մոտ, դու էլ նրա պես ոտքով վազի, գուցե հասնես: